Devrim savaşlarının bitiminin ardından, 1 Ekim 1949 da kurulan Çin Halk Cumhuriyetin’den sonra yabancı firmalar Çin’den çıkmak zorunda kaldılar. Bu durum Çin’in açılım politikalarını başlattığı 1978 yılları sonuna kadar devam etti. Bu tarihten sonra yabancı firmalar tekrar Çin için nabız yoklamaya başladılar.

Unilever’in Çin kaygıları

İngiliz sabun üreticisi Lever Brothers ve Hollandalı margarin üreticisi Margarine Unie’nin birleşimiyle 1930 yılında kurulan Unilever’in ingiliz ortağı Lever Brothers 1923 yılında Çin’e giriş yapmıştı. Çin Halk Cumhuriyetinin kurulmasıyla ülkeden çekilen Unilever, Çin’in dışarıya açılım politikalarıyla 1980 lerde tekrardan Çin’e giriş yaptı. Unilever eski Sovyetler Birliğindeki yaşadığı ağır deneyimleri düşünerek Çin’e temkinli davranıyordu. Ayrıca Unilever gireceği bir ortaklıktan dışarı teknoloji sızması olacağından, ileride kendisine güçlü Çinli rakiplerin çıkmasından endişe ediyordu. Unilever’in yöneticilerin gözünde Çin, tıpkı bir zamanların Japonya’sı gibiydi. (Lever Brothers 1913 yılında Japonya’ya yatırım yapan ilk çok uluslu firmalardan biriydi, kurmuş olduğu sabun fabrikası devamlı zarar ettiğinden 1920 yılında Japonya’dan çekilmişti. Unilever 1947 yılında işgal altındaki Japonya’ya açılım yapmak için bir yönetici gönderdi. Unilever 20 yılı aşkın bir süre boyunca Japon hükümetiyle ve ortaklık adaylarıyla görüşerek geçirdi. 1965 yılında Japonya’da ilk yatırımını yaptı, ama bu yatırımı da Japonya’da 20 yıl boyunca hep zarar etti.)

Unilever Çin’de taahhüt altına giriyor

Unilever’in Çin’de taahhüt altına girmeye kendini hazır hissetmesi 1984 yılını buldu. Önce Unilever’in Şanghay’daki eski sabun fabrikasının nabzı yoklandı; bu fabrikanın, Çin pazarının üçte birine ulaşan, 100.000 ton sert sabun ve 25.000 ton tuvalet sabunu üretmesine karşın oldukça harap durumda olduğu görüldü. Fabrikanın sahibi Çin’in en büyük deterjan ve kişisel ürün imalatçısı olarak bilinen Şanghay Daily Chemical Industrial Corporation’dı. Çinliler önce kurulacak ortaklık için ayrı imalat tesisi inşa edilmesini önerdiler, ama sonunda eski tesisin bünyesinde yeni bir kat inşa ederek, mevcut sabun fabrikasının bazı olanaklarının kullanılmasını kabul ettiler. 1985 yılında noktalanan tamamen eşit paylı Şanghay-Lever ortaklığı ilk başta üretiminin %30’unu ihraç edeceği Lux tuvalet sabununa odaklandı. Üretimine 1987 yılında başlandı ve altı ay içinde, üretim ve satış hızı, izin verilen kapasite sınırını aştı. Unilever’in en büyük rakibi P&G bu tarihte Çin pazarına henüz adım atmamıştı.

1990 yılında Çin’de Unilever

Unilever’in 1980 lerdeki stratejisi, “şirkete Çin’de faaliyet yürütmesini öğrenme” olanağı sağlayacak, Şanghay çevresinde mütevazi girişimlere yoğunlaşmaktı. 1980 lerin sonuna doğru Unilever Şanghay bölgesinde iki yeni ortaklık daha yapmıştı. Şanghay Daily Chemicals’la kurulan diğer bir ortaklık, Şanghay Pond’s, Pond’s Cream markasını üretiyordu. Şanghay Van den Bergh ise 2.000 ton yağ üretme kapasitesine sahip bir margarin firmasının devralıp, canlandırma sorumluluğu üstlenen, ayrıca küçük bir dondurma firması da bulunan diğer bir ortak girişimdi. 1990 yılında Unilever’in Çin’deki firmalarının cirosu 32 milyon pounda ulaştı.

Unilever Çin’e son 20 yılda 1 milyar dolarlık yatırım yaparak, 20.000 kişiye istihdam sağlayarak, 5 bin kişiye de yerel iş fırsatı yaratıyor.

Kaynaklar:

Renewing Unilever: Transformation and Tradition, Geoffrey Jones

Unilever China

3 Yorum var
  1. delicem | 24 Ağu 2010 | 00:08:01

    unilever sadece sabun değildir. kimya devidir…algida calve ketçap knorr ve adını sayamadığım binlerce gıda ve kimyevi maddenin lisans hakkına sahiptir…isim değiştirerekten P&G yi zaten sollar

  2. Sangay Rehberi | 25 Ağu 2010 | 08:34:22

    Unilever Çin’in başında bir Türk vardı yanılmıyorsam, onunla da bi röportaj patlatmalıydın bence :)

  3. Yavuz Selim ŞEN | 25 Ağu 2010 | 19:15:03

    Evet Dinçer Unileverin Çin’de başında bir Türk bulunuyor, yalnız bu tarz firmalarda çalışanlar genelde röportaj vermiyorlar. Çin’de birçok uluslar arası firmada Türkler var, röportaj veremiyorlar bizde onların tecrübelerini sizlerle paylaşamıyoruz. Kimileri firmalarından izin alıyor, bu şekilde röportaj yapabiliyoruz, ama bazı firmalarda dışarı röportaj vermek kesinlikle yasak olabiliyor.

Yorum yapınız.