Türk Standartları Enstitüsü (TSE) yeni politikaları çerçevesinde küresel oyuncu olma yönünde ciddi adımlar atıyor. TSE Başkanı Hulusi Şentürk Bey ile TSE’nin yeni politikasını ve Çin’deki yapılanma süreci üzerine röportaj yaptık.

TSE yeni yapılanma sürecinde neler yapmak istiyor ?

TSE olarak yeniden yapılanma sürecimiz, TSE’nin yurtdışına açılma politikaları çerçevesinde oluşturuluyor. TSE ülkemizde belgelendirme yapan bir kuruluş, bunun dışında yurtdışından talep olduğunda, münferit olarak bu talepleri karşılayan bir kuruluş. Ancak biz bu yapıyı değiştirerek, dünyanın her yerinde TSE olarak belgelendirme çalışmasını yapmak istiyoruz. TSE Dış İlişkiler Müdürlüğümüzü, daire başkanlığı seviyesinde yeniden yapılandırdık. Bu çerçevede ilk uygulamamızı Çin’de başlatıyoruz. Amacımız dünyanın en az 40-50 ülkesinde açılacak ofisler ve temsilcilikler vasıtasıyla, TSE’nin belgelendirme çalışmalarını küresel çapta yapması. TSE ülkemizde çok büyük kuruluş, ancak küresel pazara baktığımızda kendi alanımızda uluslararası platformda hareket eden muadilleri gibi kuruluşlar karşısında çok küçük kaldığını düşünüyoruz. Bu kuruluşların büyümelerinin en büyük sebebi küresel pazarda yer almaları. Bu kuruluşlarla aynı ligde yer alabilmek için küresel pazara açılıyoruz.

TSE Çin’de ofis açarak ne yapmayı planlıyor ?

Çin’de ofis açarak, Çin’den Türkiye’ye giden ithal mallarda, ithalatçımızın çektiği sıkıntıların önüne geçmek istiyoruz. Aynı zamanda da TSE markasını Çin pazarı üzerinden dünyaya da tanıtmak istiyoruz. Bugün Çin ve etrafı dünyanın ekonomi merkezi konumunda. Bu bölgede TSE olarak yer almadığımız müddetçe küresel bir güç olmamız mümkün değil. Burada sistem iki türlü işleyecek, Türkiye, Suudi Arabistan ve benzeri Orta Doğu ülkelerine mal satmak isteyen Çinli firmalar, TSE belgesine başvurduğu takdirde belgelendirme çalışmaları yapacağız. Bu onların bu bölgelere daha rahat mal satmasını sağlayacaktır, TSE belgesi bu bölgelerdeki ülkelerin birçoğunda prestiji güvenilirliği kabul edilmiş geçerli bir belgedir. İkinci amacımız da ithalatçımızın önündeki engelleri kaldırmak.

TSE’nin Çin’de ofis açması, Türk ithalatçısına ne gibi fayda sağlayacak ?

İthalatçımız Çin’den belgeli mal alsa bile, Türkiye’ye geldiğinde TSE tarafından kontrole tabi tutuluyor, aldığı ürünler teste gönderiliyor, bazen günlerce hatta aylarca gümrükte beklemek zorunda kalıyorlar. Her bekledikleri gün başında da gümrük antrepoları için ciddi bedeller ödüyorlar, bu da ithalatçımızın maliyetlerini artırıyor. TSE olarak biz Çin’de bizzat belgelendirmeyi yaptığımızda, aynı zamanda TSE’nin kontrolü yerine de geçeceği için gümrüklerde bekleme ve dolayısıyla oradan meydana gelen maliyet artışları ortadan kalkmış olacak ve ithalatçımızın riski sıfıra inmiş olacak. İthalatçımız artık Çin’den bir mal aldığında artık bunu gümrükten geçirip geçiremeyeceğini, gümrükten geçse bile kaç gün gümrükte bekleyeceğini düşünmekten kurtulmuş olacak.

TSE belgesi Çinli firmalara ne gibi avantaj sağlayacak ?

TSE belgesi, Çinli firmaların gerek Türk pazarında gerek Ortadoğu pazarında çok rahat müşteri bulmasını sağlayacaktır, bu pazarlarda TSE belgeli mal aranmaktadır. Çinli firmalar bu belgeyi TSE’den aldıkları takdirde, bu bölgeden mal ithal etmek isteyen firmalar için öncelikli tercih edilen kuruluşlar olacaktır.

TSE’nin Çin pazarında ileriye dönük beklentileri neler ?

Çin pazarında ileriye yönelik belge sayımızın artırılması, pazar hacmimizin artırılması ve Çin üzerinden dünyanın her yerine yapılacak ihracatlarda da TSE olarak iş yapmak istiyoruz. TSE uluslararası tüm kurumlara üye olan, akredite olan bir kuruluştur. Aynı zamanda biz hedefimiz kapsamında dünyanın çok farklı noktalarında ofisler açmak istiyoruz. Ofislerimiz arasında kurulacak ilişkiler ağıyla ürünlerin bir ülkeden diğer ülkeye gitmesini sorunsuz sağlamaya çalışacağız. Özellikle Afrika ve Ortadoğu pazarı bu anlamda önemli. Bu bölgelerde ağırlıklı olarak Çin’den mal aldıkları için, biz Çin’den hareketle tüm küresel pazara ulaşmayı hedefliyoruz.

Türk Standartları Enstitüsü’ne, küresel vizyonlarını uygulamaya geçirme sürecinde başarılar diliyor, bizlere zaman ayıran TSE Başkanı Hulusi Şentürk Bey’e, TSE yönetim kuruluna ve röportajı yapmama yardımcı olan TSE Dış İlişkiler Dairesi Başkanı Cevdet Özmen Bey’e teşekkür ediyorum.

Çin Günlüğün’deki tüm özel röportajlara buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz…

02.08.2010 tarihli Yeni Şafak gazetesin de Melih Bayram Dede imzalı, Çin’den ithalat, elektronik ürün ithalatı üzerine benimle yapmış olduğu röportaj yayınlanmıştır.

Çin’deki ICSME şirketinde pazar analisti olarak çalışan Yavuz Selim Şen, kalitesiz Çin ürünlerinin Türkiye’de yaygın olarak satılıyor olmasını, Türk standartlarının düşüklüğüne ve Türk ithalatçılarının aşırı kâr hırsına bağlıyor.

Türkiye’de Çin mallarının kalitesiz olduğuna yönelik yaygın kanıya, Çin’de International Centre for Small and Medium-Sized Enterprises (ICSME) firmasında pazar analisti olarak çalışan Yavuz Selim Şen’den ciddi bir itiraz var. Bir ürünün Çin malı olmasının kalitesiz olduğu anlamına gelmediğini belirten Şen, “Önce Türk ithalatçıların zihniyetini ve Türk standartlarını değiştirmek gerekiyor. Kalitesiz malı ülkeye sokmazsan girmez, gümrüklerine hükmedemeden Çin’e hükmetmeye çalışmak da komik oluyor. Türkiye’ye giren kalitesiz Çin malları demek ki Türk standartlarına uyumlu, o zaman sorun Çin malında mı? Türk standartlarında mı?” diyor.

Röportajın tamamını okumak için tıklayınız.

Melih Bayram Dede’nin konuyla ilgili kendi blogundaki yazıya da buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Pekin Ticaret Başmüşavirimiz Ender Öncü Bey ile, Shanghay Pastahanecilik fuarında karşılaştık. Seramik sektörü üzerine sorduğum bir soruya, Çin’den seramik ithalatı yapan firmalarımız bazı konularda sıkıntı yaşıyormuş bu konular üzerine bana aktardığı bilgileri sizlerle paylaşacağım.

Çin’den seramik ithalatına kota

Bildiğiniz gibi, Çin’den ithal edilecek seramik ürünlerde Türkiye’ye kota bulunuyor. Çin’de Türkiye’ye seramik ihraç edebilen 51 tane Çinli firma bulunuyor. Bu firmalar Türkiye’ye seramik ihraç etmek için bir kota bedeli ödüyorlar. Bu bedel Çin’den seramik ithal etmek isteyen Türk ithalatçılara, alacakları ürünlerde yansıtılıyor.

Seramik ithalatçısını bekleyen tehlike

Shanghay pastahanecilik fuarında, Pekin Ticaret Başmüşavirimiz Ender Bey’le Çin Günlüün’deki Kanton Fuarında yaşadıklarım üzerine konuşuyorduk. Çin’den seramik ithalatı ve kota konularından da bahsettik. Ender Bey, iki konunun altını çizerek seramik ithalatçılarının dikkat etmesini söyledi.

1. Çin’den Türkiye’ye seramik ihraç edebilen 51 tane Çinli firma bulunuyor, ama birçok Çinli firma benim kotam bulunuyor diyormuş. Bu konuda sorun yaşayan ve ürünleri gümrükte takılan firmalar bulunuyormuş, dolayısıyla baştan dikkat etmenizde fayda var.

2. Seramik ithalatında, kotası bulunan Çinli firmaların kotası dolmak üzereymiş. Dolayısıyla kotası olan firmalara da ne kadar kotan bulunuyor diye mutlaka sorun.

Seramik ithalatçıları için kısa bir bilgi daha, önümüzdeki günlerde seramik kotasının artması beklenmiyor.

Çin pastahenecilik fuarında, Fındık Tanıtım Grubu stantında Pekin Ticaret Başmüşavirimiz Sayın Ender Öncü Bey ile karşılaşıyoruz. Türkiye, Çin’i yavaş yavaş fırsata çeviriyor, bu yıl Çin’e 2 milyar dolarlık bir ihracat bekleniyor.

2010 yılında Çin’e ihracat hedefi 2 milyar dolar

Ender Bey, Türkiye-Çin arasındaki dış ticaret rakamlarını da bana göstererek, Türkiye’nin artan ihracatına vurgu yapıyor. 2009 yılında Türkiye’nin genel ihracatında bir önceki yıla göre düşüş yaşanırken, krize rağmen Çin’e olan ihracatımız %11 artış göstermiş. 2009 yılında Çin’e 1.6 milyar dolarlık bir ihracat yapmışız. 2010 yılının Ocak-Nisan döneminde Çin’e ihracatımız 690 milyon dolar olarak gerçekleşmiş, geçen yılın ilk dört ayına göre ihracatımızda %140 artış sağlanmış. İlk defa bu yıl Çin’e ihracatımız için 2 milyar dolar konuşulmaya başlanmış ve yıl sonu hedefi 2 milyar dolar.

Çin’den ithalat dengede

Ender Bey, ithalat rakamlarını da bizlerle paylaşıyor, 2010 yılının ilk üç ayında Çin’den yapılan ithalat 3,6 milyar dolar. Bu rakam önceki yıllara göre hemen hemen aynı. Yani Çin’den ithalatımız şuan için dengede gidiyor. Yıl sonu Çin’den beklenen ithalat 14-15 milyar dolar civarında.

Türkiye-Çin arasında ticari ilişkilerin yanı sıra ekonomik ilişkilerde gelişiyor. Türkiye, Çin’de daha planlı programlı hareket etmek ve Çin’i fırsata çevirmek için eyalet ve şehir çalışmaları yapıyor. Ender Bey’e ve ekibine kolay gelsin diyor, ihracatçılarımızın tüketici alışkanlıklarının yeni geliştiği Çin’i erken keşfetmesini umuyoruz.

Çin’den tedarik yapmak isteyen firmalara, güvenli ticaret yapması için aşağıda yazacağımız yolları kullanmalarını tavsiye ederiz. Aldatıldım, kazıklandım, Çin ile iş olmaz, şu kadar param battı dememek için bu yazıyı dikkate alın.

1- Çin’de Ofis Açın : Eğer yeterli sermayeniz varsa ve Çin’den yüklü alımlar yapmayı planlıyorsanız Çin’de bir ofis açın, tüm işlerinizi takip ettirin. Ofis kirası, eleman ücretleri ve diğer masrafları ekleyin avantajlı değilse vazgeçin.

2- Tedarik Platformu Oluşturun : Çin’de yapacağınız tüm satın almalarınız için bir danışmanlık firmasıyla anlaşın. Tüm sorumluluk onda olsun siz sadece ürününüz ile ilgilenin. Çin’de yerleşik ofisi bulunan yabancı firmalardan da bu yolu kullananlar var, tüm sorumluluk danışmanlık firmasında oluyor, gelmeyen maldan, kalitesi bozuk olan maldan sorumlu danışmanlık firması. Bu kavrama uygun danışman firmaları araştırın, bu konu da hizmet veren Türk ve yabancı firmalar mevcut. Yapacağınız sözleşmelere dikkat edin.

3- Üreticileri Araştırın : Bir danışmanlık firmasıyla anlaşarak üreticileri araştırın ya da bulduğunuz üreticileri teyit ettirin. Gittik gördük üreticiler anlamında bir araştırmadan söz etmiyoruz, fabrika batak mı, ne kadar borcu var, ya da ne kadar güvenilir bu tarz kapsamlı bir araştırmadan söz ediyorum. Bu araştırmayı öyle herkes yapamaz onun için yapan firmaları araştırın, tabi kimse yapmam demez dolayısıyla iyi araştırın. Sonra Çin’e gelip üreticiyle masaya oturarak kendiniz anlaşın. Seyahat masrafları + hukuki destek + kalite kontrol + dil gibi masraflarınızı hesap edin.

4- Hukuki Destek Alın : Üreticiyi buldunuz, buradan tedarik yapacaksınız, sözleşmelerinizi yaparken burada yerleşik olan Çin kanunlarına hakim bir hukuk firmasından destek alın. Bazı danışmanlık firmalarının içinde hukuk bölümleri de vardır onlardan yararlanın.

5- Ticaret Ateşelikleri Sorun : Sorun yaşadığınızda değil, sorundan önce ticaret ateşeliklerine danışın. Her türlü ticari problemlerinizin öncesinde sorun, çalışmak için güvenilir danışman firmaları sorun, bulduğunuz üreticilerde hangi konulara dikkat etmeniz gerektiğini sorun ama mutlaka sorun.

Kendi başınıza, danışmadan, bir sonraki adımı net görmeden hareket etmeyin, ya da yukarıdakileri dikkate almayın kendi başınıza hareket edin. Ama unutmayın kendi düşen ağlamaz, sonra kazıklandım, dolandırıldım, Çinlilerle iş yapılmaz yaygarası yaparak burada düzgün iş yapan firmalara bilmeden haksızlık etmeyin.