Çin basınında Türkiye ile gördüğüm her haberi sizlere hemen yazmaya çalışıyorum, dün gördüğüm ama bugün yazma bulduğum bir yazı. Türkiyede 2. konfüçyüs enstitüsü Boğaziççi ünversitesinde kurulacakmış. Konfüçyüs enstitüsünde Çincenin yanı sıra Çin hakkında bilgilerde verilecekmiş. Konfüçyüs enstitüleri ile iki ülke arasındaki dostlukları pekiştirmek amaçlanıyormuş.

Haberde sonra boğaziçi üniversitesi tanıtılıyor, ODTÜ den sonra ülkemizde 2. si açılan dünyada 80. olan konfüçyüs enstitüsü hayırlı olsun.

Haberin ingilizce metnine buradan ulaşabilirsiniz…

2007 yılında en çok kullanılan Çince sözcükler ve ifadeler 1.3 milyon oyla belirlendi. “2007 yılında en çok kullanılan Çince sözcük ve ifadeler” adı altında internet üzerinden yapılan seçme kampanyasının sonucu kısa bir süre önce açıklandı. Yurt içindeki gelişmelerle ilgili olarak en çok kullanılan sözcük ve ifadeler “yükseliş” anlamındaki “zhang” ve “halkın yaşamı” anlamındaki “min sheng” olurken; yurt dışındaki gelişmelerle ilgili olarak en çok kullanılan sözcük ve ifadeler olarak ise, petrol anlamına gelen “you” ile “küresel ısınma” anlamı taşıyan “quan qiu bian nuan” seçildi.

Seçme kampanyası, Çin Devlet Dil Kaynakları Denetleme ve Araştırma Merkezi’ne bağlı İnternet Bölümü, Çin Ticari Basım Evi ve Xinliang Web Sitesi tarafından ortaklaşa olarak düzenlendi.

“Uyum”, “Olimpiyat Oyunları”, “Chang’e” ve “Çin Komünist Partisi 17. Kongresi’nden beklentiler”, “borsa”, “faiz”, “fiyatlar”, “benzin” ve “maaşlarda sürekli yükseliş” gibi sözcük ve ifadeler, en çok kullanılanları izledi. Bununla beraber “halkın yaşamı”, halkı en çok ilgilendiren ve Hükümet Çalışma Raporu’nda odaklanan bir konu haline geldi.

“Petrol” ve “küresel ısınma” sözcükleri ise, 2007 yılında Çin’i de bir şekilde etkileyen dünya ekonomisi ve iklim değişikliği eğilimini yansıttı.

Kaynak: cri.cn

Yine araştırırken yeni bir şey öğreniyorum, Çin’in ilk şiir antolojisi Shi Jing (Şiir Klasiği) hakkında söylenen bir iddialı söz,

Konfüçyus’un söyleşileri olan Lunyu’de yer alan “Shi Jing’i bilmeyen, konuşmayı bilmez”

Başlıyoruz Shi Jing’i araştırmaya Shi Jing hakkında bir kaç kaynaktan bilgi bulsakta Çin Devlet Radyosunda Shi Jing hakkında yazılan güzel bir makaleye rastlıyorum. Shi Jing aslını bulamadım ama Çin’e gidince alıp okumayı düşünüyorum.

Çin’in ilk şiir antolojisi olan Shi Jing (Şiir Klasiği) M.Ö 7. yüzyılda ortaya çıktı. Shi Jing, destan, mizahi şiirler, öykülü şiirler, aşk şiirleri, savaş şiirleri, övgü şiirleri, mevsim şiirleri ve çalışma şiirleri gibi her çeşit şiirin koleksiyonudur. Shi Jing, tek bir şairin eseri değildir, tarihsel olarak da, Antik Yunan “Homeros Destanı”ndan yüzlerce yıl eskidir.

Çin tarihindeki ilk şiir antolojisi olan Shi Jing’de, Batı Zhou hanedanının ilk döneminden (M.Ö 11. yüzyıl) İlkbahar ve Sonbahar döneninin ortalarına (M.Ö 7. yüzyıl) kadar yaklaşık 500 yılı aşkın süredeki 305 şiir yer alıyor. Shi Jing, “Feng”, “Ya” ve “Song” olmak üzere üç bölüme ayrılıyor. “Feng” (Çince’de “rüzgar” anlamına geliyor) bölümünde dönemin 15 krallığına ait 160 türkünün sözleri; “Ya” (Çince’de “seçkin” anlamına geliyor) bölümünde Zhou İmparatorluğu’nun başkenti ve yakınlarında söylenen 105 saray şarkısı; “Song” (Çince’de “övgüler” anlamına geliyor) bölümünde de kralların katılımıyla düzenlenen ibadet törenleri sırasında ataların başarılarını ve tanrıların doğaüstü güçlerini öven 40 şarkı sözü ve şiir bulunuyor.

Biçim bakımından Shi Jing’de esas olarak dört kelimeli dizeler hakim. Bununla birlikte iki kelimeli, üç kelimeli, beş kelimeli, altı kelimeli, yedi kelimeli ve sekiz kelimeli dizeler de görülüyor. Aynı zamanda Shi Jing’de sık kullanılan çok sayıdaki retorik ve tekrarlama da şiirlerin biçimini zenginleştiriyor, okuyuşunu ritimselleştiriyor ve müzikalite katıyor. İçerik açısından “Feng” bölümü, Shi Jing’in özüdür. Halk arasından derlenen ve pek süslendirilmemiş olan bu bölümdeki şiirler, Zhou hanedanı dönemindeki türkülerin zenginliğini ortaya koyuyor, sıradan emekçilerin gerçek yaşamlarını yansıtıyor. Genç erkek ve kızların ideal aşka olan özlem ve arayışlarını işleyen “Guanjiu” ve “Doğu Kapısından Çıkış”, öfkeli kölelerin çalışmadan zengin olan köle sahiplerini sorguladıkları “Ağaç Kesimi” ve “Büyük Fare”, savaşı konu alan “Akım Suyu” ve “Dürüst Savaşçı” adlı şiirler, bunun en iyi örnekleridir.

Shi Jing’deki şiilerin sahipleri, toplumun değişik kesimlerindendi. Birinci şahısla yazılan şiirlere bakıldığında, sahipleri arasında emekçiler ve erlerden soylular (shi) ve aydınlara (junzi) kadar geniş bir yelpazeden insanların olduğunu söyleyebiliriz. Bunun yanı sıra Shi Jing’deki şiirlerin büyük kısmının sahiplerinin kimlikleri belli değildir.

Asıl işlevleri bakımından Shi Jing’deki şiirler, çeşitli törenlerden söylenen şarkılar, eğlence nitelikli şiirler ve toplumsal ve siyasi sorunlara yönelik düşüncelerin anlatıldığı şiirler olarak sınıflandırılabilir. Ancak zamanla Shi Jing, aristokratların eğitimde yaygın olarak kullanılan ders malzemesine dönüştü. Shi Jing, aristokratların eğitiminin olmazsa olmaz bir parçası haline geldi ve Çin’deki en önemli klasiklerinden biri olarak kabul edildi. Shi Jing’le ilgili eğitim, aynı zamanda insanların konuşmalarını da zenginleştiriyor. Shi Jing’deki şiirler, eskiden Çin’de, özellikle sosyetede insanların düşüncelerini dolaylı yoldan anlatmak için sık sık kullandıkları bir araçtı. Konfüçyus’un söyleşileri olan Lunyu’de yer alan “Shi Jing’i bilmeyen, konuşmayı bilmez” sözü, Shi Jing’in önemini ortaya koyuyor.

Özetle Shi Jing, Çin edebiyatının parlak başlangıcı ve gelişmişliğinin simgesidir. Shi Jing’nin temaları, Çin’in erken çağlarındaki toplumsal yaşamın bütün alanlarını kapsıyor. Çalışma ve aşk, savaş ve çalıştırma, eziyet ve isyan, gelenek ve evlilik, ata anma törenleri ve ziyafetler, hatta astronomi, coğrafi görünüm, hayvanlar ve bitkiler bile Shi Jing’in temaları arasında yer alıyor. Shi Jing’de kullanılan dil de M.Ö 11.-M.Ö 6. yüzyıllar arasındaki dönemde kullanılan Çince’yle ilgili araştırmaların önemli referansıdır.

Kaynak: cri.cn

Çince de alfabe yoktur bunun yerine hanzi 汉字 denen karakterler kullanırlar. Asıl sorularda burada başlar, peki çinliler cep telefonu ile nasıl mesaj yazarlar, yada bilgisayarda nasıl yazarlar. Bizim 29 harfimiz varken onların 24.000 den fazla hecesi vardır. 24.000 karakterli bir klavye yaptığınızı var sayalım onları arayıp bulmanız ikinci defa bir işkence olur.
Evet bütün bu sorular zamanında benimde kafamı karıştırıyordu.

Çinliler Cep Telefonunda Nasıl Mesaj Yazarlar ?

Çinlilerin hanzi karakterleri dışında pinyin adını verdikleri bir alfabeleri bulunur. Bu karakterlerin latince yazılışıdır. Örneğin pinyin ile bir kısa mesaj yazalım.

ni3 hao3, ni3 hao3 ma ? ni3 mang2 ma ?

Yazdığımız metindeki harfler o karakterin tonunu belli ediyor. Çince de tonlar vardır 0 ton 1. ton 2.ton 3.ton 4.ton hepsinin telaffuzu farklıdır. Bu konuya değinmeyeceğim bu tamamen başlı başına bir konu Yukarıda pinyin olarak yazdığımız metni karakter olarak yazalım.

你好、你好吗？、你忙吗？

Türkçesi merhaba, nasılsın, meşkulmüsün? yazıyor.

Cep telefonunda pinyin harfleri ile yazışmak mümkün.

Çinliler Bilgisayar’da Nasıl Yazarlar ?

Bilgisayar da ise bu durum daha da kolaydır. Denetim masasından bölge dil seçeneklerinden uzakdoğu dillerinden Çince dil paketini yüklersiniz. Sonra yukarıda yazdığımız gibi pinyin yazarsınız ama sonra karakter çıkar.

Yanda gördüğünüz “zhong” space tuşuna bastıktan sonra 中 (zhong) karakteri oluşur. Hangi karakteri yazmak istiyorsanız pinyinini yazabilirsiniz sonra karakteri çıkıyor.

Türkiye ile Çin arasında yapılan Stratejik İşbirliği çerçevesinde Ankara’da, İstanbul’da, İzmir’de ve Mersin’de “Çin Yatırım” üslerinin kurulacağını ve bu işlerde binlerce personele ihtiyaç duyacağını

Çin Ekonomisi, 2020’de ABD Ekonomisi’ni, 2050’de de AB ve ABD Ekonomileri’nin Toplamını Geçiceğini

Kürşat Tuzmen’in İş bulmak isteyen Çince öğrensin beyanını

Eğitim Bakanlığı’nın 2007-2008 Eğitim ve Öğretim yılı müfredatına 2. Dil olarak Çince pilot uygulamayla koyduğunu yani Çince’nin artık liselerde olduğunu
Çoğu üniversitelerde Çince derslerinin verilmeye başlandığını

Çin’in ve Çince’nin yükselen değerler olduğunu

Çin’in dünyanın çeyreği olduğu dolayısıyla Çince’yi halihazırda dünyanın çeyreğinin konuştuğunu

Geleceğin ticaret dili olacağını

CV’de Çince bilmenin artık işe alımda öncelik sağladığını

Türkiyede ilk Çince müfredatı hazırlayıp talim terbiye ye sunan, Çince öğretmede tek yetkili kuruluşun Lotus Eğitim Kurumları (Çin Kültür Merkezi) olduğunu.

Benim Çin Kültür Merkezinden mezun olduğu mu

İstanbul da Çin vizesi yetkili acentasının sadece Ligarba Travel olduğunu,

Türkiye’de ilk bahar bayramını organizasyonunu ilk Çin Kültür Merkezinin düzenlediğini,

Türkiye’de Çin hakkında ilk, benim blog yazmaya başladığımı

Çin devlet radyosu tarafından blogumun tebrik edildiğini,

Dünyada kurulacak ilk 10 Konfüçyüs Enstitüsünden birinin istanbul’da kurulacağını

Çinde bizim kocakarı ilaçları dediğimiz ilaçların tercih edildiğini

Çin’de 100 çeşit Çince konuşulduğunu, en yaygın olanının Pekin Çincesi olduğunu

Kanton Fuarının Cebitten sonra dünyanın en büyük 2. fuar olduğunu ve yılda 2 kez guangzhou da yapıldığını

Guangzhou da Türk restorantlarında Lig TV nin de bulunduğunu

Çinin tahtakalesinin Yiwu olduğunu

Çinde üniversite okumanın yıllık ortalama 8000 $ olduğunu