Çin kültüründe her bayrama göre hemen hemen özel bir yiyecek bulunmaktadır. Bu yazımızda sizlere Çinlilerin bayramlarında yedikleri yiyecekleri anlatacağız.

1. Duanwu Bayramı (Zongzi)

Çin’de dün kutlanılan Duanwu bayramın’da (Dragon bot festivali) Çinliler Zongzi yerler. Eski Çin’de Chu devletinde yaşayan bir vezir ve ünlü şair olan Qu Yuan, düşmanın ülkesini işgal etmesini kendine yediremeyerek, Yangzi nehrine atlayarak intihar eder. Halk tarafından çok sevilen bu vezir, balıklar tarafından yenmesin diye, halk balıklara bambu içinde pirinç atar. Kimileri de botlarla veziri kurtarmak için, birbirleriyle yarışır. İşte o zamandan beri kutlanan Duanwu bayramında hem Zongzi yenir, hemde vatansever vezir adına kürek çekilir. Çin’de de üç gün tatil edilir, en güzel tarafı da bu !

2. Bahar Bayramı (Çin mantısı)

Çinlilerin geleneksel yılbaşı olarak kutlanan Bahar bayramında Çin’de birçok bölgede, Jiaozi yani Çin mantısı yenmektedir. Kayseri mantısından farkı, bir kaşığa kırk tane değil bir tane sığıyor. Türk mantısı da Çinliler tarafından seviliyor, tabi üzerine yoğurt dökerek servis etmezseniz. Hoşaf yorumu falan yapmayın çok ayıp ! Herkesin damak tadı farklı işte !

3. Zhong Qiu Bayramı (Ay çöreği)

Çin geleneksel takvimine göre 8. ayın 15. gününde kutlanan bu bayramda Çinliler “Yue bing” yani ay çöreği yerler. Ay çörekleri artık çeşitlilik göstermeye başladı. Fındık tanıtım grubu yeni bir ürün geliştirerek, fındığı Çin geleneksel ay çöreği içine sokmuştur. Bu yaratıcı fikirden dolayı fındık tanıtım grubu Çin çalışanlarını bir kez daha tebrik edelim. Dondurmalı olanları, fındıklı dondurmalı olanları da mevcut. Antep fıstıklısını da siz yapın!

4. Qing Ming Bayramı (Qing tuan)

Baharın geldiğini haber veren bu bayram, Han Shi günü ile birleşerek büyük bayram olarak kutlanır. Çinliler bu bayramda “Qing tuan” adı verdikleri garip bir şey yiyorlar. Bu yedikleri Qing tuan’nın birçok çeşiti mevcut, tatlı olanı da tuzlu olanı da var.

5. Fener Bayramı (Tang yuan)

Bahar bayramının son üç günü Çin’de Fener bayramı olarak kutlanır. Çinliler bu bayramda, Tang Yuan yerken, biz kale arkasında köfte yemeği özleriz ! Yapışkan pirinç unundan yapılan bu tatlı çeşiti Tang Yuan, kızartılarak, haşlanarak ya da buharda pişirilerek hazırlanıyor. Bu yemeğin asıl adı ise Yuan Xiao, ama Çinliler buna Tang Yuan da diyorlar. Tang Yuan ile Çince’de “birleşme” anlamına gelen “Tuan Yuan” arasında ses benzerliği olduğundan, Tang Yuan yemek ailenin birliğini ve mutlu yaşam dileklerini de temsil eder.

Çin Günlüğü TV nin bu bölümünde Çinlilerin en büyük üç bayramından biri olan Qing Ming bayramını anlattık. Çekimleri ise Çin’in en ünlü mafya babasının evinden yaptık.

Çok eski tarihlerde, Çinlilerin 24 mevsiminden biri olan Qing Ming bayramının Han shi günü ile birleşerek büyük bir bayram olarak kullanılmasını anlattık. Qing Ming bayramı çekimlerini ise Çin’in en ünlü mafyası olan Qing Bang mafyasının lideri Huang Jin Rong’un evinden yaptık. Çin Günlüğü TV nin 18. bölümünü aşağıdan izleyebilirsiniz.

Çin’in en büyük üç bayramından birisi olan Duanwu bayramı, Çince de ilk beş anlamını taşır. Beşinci ayın beşinci günü kutlanan bu bayramın da hazinli bir vatan sever hikayesi vardır. Ekonomik açıdan bakarsanız Zongzi satışları patladı abi.

Eski Çin’de bulunan, Chu devletinde yaşayan vezirlerden biri aynı zamanda Çin’in en önemli şairlerinden de biri olan Qu yuan, düşmanın ülkeyi işkal ettmesini kendine yedirememiş, Yangzi nehrine kendini atarak intihar etmiş. Onu çok seven halk yangzi nehrine koşmuş, bir kısım halk kayıklara binip onu kurtarmak için birbirleriyle yarışmışlar. Bir kısmı ise balıklar Qu yuan’i yemesin diye bambunun içine pirinç koyarak yangzi nehrine atmışlar.

O gün bugündür Çinlilerde Duanwu bayramını kutluyor olmuşlar. İlk başlarda Qu yuan’in anısına yapılan bu törenler zamanla değişiklik göstermiş. Duanwu bayramında Çinliler bu sefer eğlence için dragon bot yarışları düzenliyorlar, bir yıl boyunca buna hazırlanan takımlar var. Balıklar Qu yuan’i yemesinler diye bambu içinde atılan pirinçlerin ismi de Zongzi olmuş zamanla. Çinliler Duanwu bayramında Zongzi yiyorlar, marketler Zongzi larla dolmuş taşmış.

Eski bir diğer geleneklerden biri de, xiong huang jiu denilen bir içki içiyorlar. Bunu içmelerinin nedeni ise yazın ortaya çıkan yılan, akrep, kırkayak, geko ve kara kaplumbağasından korunmak. Hadi siz büyüksünüz içersiniz de çocuklar nasıl içecek bunu diye soracak olursanız, Çinliler bunun da yolunu bulmuş. Bu içki ile çocuğun anlına Wang karakterini yazıyorlar, wang kral demek. Çocukları korumanın başka bir yoluda, elbiselerine değişik şekilde otlar koyuyorlarmış.

Bugün Çinlilerde “Qing ming” günü, qingming bayramı. Bu bayram baharın geldiğini haber verir, Çinliler qingming bayramında atalarının mezarlarını ziyaret ederler. Mezarlara yiyecek bırakır para yakarlar.

Eski Çin takviminde bulunan 24 mevsimden biridir Qing ming günü, eskiden diğerleri gibi sıradandı, Han Shi günü ile birleşti ve büyük bir bayram oldu. Qing ming baharın habercisidir, baharın müjdecisidir.

Bahar geldi diye kırlarda koşan Çinliler atalarını bugünlerde unutmazlar, mezarlıklara akın eden Çinliler, mezarlıktaki yazıları boyarlar, mezara ataları yesin diye meyve, kek bırakırlar. Atalarının parasız kalmasını da istemeyen Çinliler mezar başında sahte para yakarlar.

Uçurtma uçurmak, salıncakta sallanmakta bugün yapılan aktivitelerdendir. Bazı yerlerde bu güne Şeytan günü de demekteler. Çinliler bugün “qing tuan” dedikleri yeşil tuaf birşey de yiyorlar.

Yarın Çinde dragon bayramı, dragon bayramının ilginç kutlandığı yerlerden biri guagzhou. Guangzhou da başka oluyormuş dragon bayramı.

Guangzhou köylerinde kayık yarışları meşhurmuş, her sene dragon bayramında kayıklar suyun altından çıkarılır yarış bitince tekrar nehire gömülüyormuş. Gelecek sene tekrardan kayıklar su üzerine çıkarılıyormuş. 

Bu arada bayanların kayıklara tutması yasakmış nedenini bilmiyorum, yabancı erkeklerin yarışma gibi hakları olup olmadığını bilmiyoruz. Yarın yarışlara gidecek abimiz yarışırsa bunu öğrenmiş olacağız. Kendisinin söylemine göre yabancılar burada uğursuz kabul ediliyor dolayısı ile beni de yarıştırmazlar dedi Ben sadece fotoğrafları çeker sana yollarım dedi, bekliyoruz..

Bu arada kayıklar çok pahalıymış 200.000 RMB den fazla ediyormuş. Abimiz şaka ile karışık bir espiri yapmış çinlinin birine gidip kayıkları suyun altından çalalım diye Suyun etrafına yaklaşmaya kalkarsan küreklerle seni döverek öldürürler demiş. Aman abi Çinlilere şaka yapma bazen şakalardan anlamıyorlar, gidip ihbar ederler seni aman sakata gelme