Şanghay’da yaşayan ve yolu Pazartesi günü yolu Şanghay’a düşecekler için güzel bir haber. Pazartesi günü Şanghay’daki indirimli yemek fırsatları ve restoranların kampanyalarını sizler için araştırdık.

1. Blue Frog

Pazartesi günü iki kişiyseniz ve ne yiyeceğinizi düşünüyorsanız Blue Frog size göre. Pazartesi günleri, Blue Frog’da sipariş ettiğiniz bir hamburgere diğer hamburger bedeva. Normalde tanesi 80 RMB’ye satılan hamburgere aynı paraya iki tane yiyebiliyorsunuz. Kişibaşı sipariş söz konusu değil, yani bir hamburger söyleyebilir, diğerini arkadaşınıza ikram edebilirsiniz, hatta ikinizin aynı hamburgeri söylemesi de gerekmiyor. Bu arada akşam 4-8 arası giderseniz Happy hour zamanı, dolayısıyla sipariş vereceğiniz bir içeceğin ikincisi de Blue Frog’dan.

Blue Frog Şanghay’da 7 lokasyonda bulunuyor, size en yakın Blue Frog için tıklayın. Blue Frog Pekin’de de iki lokasyonda bulunuyor.

2. MALONE’S

Malone’s, pazartesi günlerinin değişilmez mekanlarından biri. Bir hamburger, ve bir draft bira ya da soft drink 55 RMB. Normalde 90 RMB’ye satılan hamburgerleri pazartesi 55 RMB’ye +1 içecekle birlikte satıyorlar. Pazartesi kampanyası bununla sınırlı değil, daha sonra alacağınız bira, kola gibi içeceklerde 20 RMB. Aynı zamanda pazartesi günleri Malone’s de bilardo turnuvası düzenleniyor, bileğine güvenen herkesi de arenaya bekliyorlar !

Adres: 255 Tongren Rd, near Beijing Rd.

3. Bulldog – Bars

Amerikan konsolosluğunun karşısında kalan Bulldog Bar’da, Pazartesi günleri pizza gecesi, sipariş edeceğiniz bir pizza ve tiger 60 RMB. Bulldog’daki bilardo turnuvası Salı günleri yapılıyor, ama bilardo masası, Malone’s den daha iyi.

Adres: Wulumuqi Road #1 (Dongping Road) Shanghai.

4. Big Bamboo

Big Bamboo’da da, Malone’s gibi Pazartesi günleri hamburger günü. Burger + bira 50 RMB. Şanghay’da 3 lokasyonda bulunduğundan size hangisi yakınsa ona gitmeyi deneyebilirsiniz.

Adresler;
Jingan, 132 Nan Yang Rd.
Pudong, 381 Hongfeng Rd.
Hongqiao, 20 Hong Mei Rd Entertainment Str.

5. Shanghai Brewery

Shanghai Brewery benim daha denememiş olduğum bir mekan ama pazartesi günleri bu mekanda da pizza günü. Pizza alana bedeva olarak iki tane hand-crafted bira veriyorlar.

Adres: 21C Hongmei Pedestrian St Lane 3338 Hong Mei Road Shanghai.

Pazartesi günleri indirimli mekanları, promosyon yapan mekanları sizler için derledik. Sizlerin favorilerini ve bizim yazmadıklarımızı sizlerde yorum kısmında yazarsanız onları da yazıya ekleyeceğim. Diğer günlerde Şanghay’a gelecekseniz biraz daha bekleyin, diğer günler için çalışmalarımız devam ediyor !

Günümüzde uluslararası firmaların çoğunluğu, ticari operasyonları sırasında Çin’de bazı hukuki problemler ile karşılaşmaktadır. Bunlardan bir tanesi de marka tescil sürecidir.

Ancak bu noktada yanlış bilinen olgu; Çin Hukuk Sisteminin, marka haklarının korunması konusunda yetersiz olduğudur. Diğer bir deyişle, taklit ürünlerin Çin’de serbestçe üretilmesi ve satılmasıyla ilgili önyargıdır. Problemin temel sebebi ise yabancı firmaların uygulamış oldukları stratejik hatalardır.

Çin’de malumunuz üzere taklit ürünler, marka adlarının taklit edilmesi yaygındır. Fakat marka tescili yaptıran firmaların, söz konusu ürünler hakkında yasal ve ticari yaptırımlarda bulunma hakları mevcuttur. Konuyu daha sağlıklı incelemek açısından, Çin’in hukuksal sistemine değinmenin faydalı olacağını düşünüyorum.

1978’de Deng Xiaoping’in önderliğinde başlayan ekonomik reformlar kapsamında, devlet teşebbüsleri özelleştirilmiş ve yabancı yatırımcılar Çin’e gelmeye teşvik edilmiştir. Bu süreç içerisinde, ticari alanda ortaya çıkan hukuksal boşlukları gidermek için Çin hükümeti tarafından yeni yasalar yürürlüğe konulmuştur. 1993’de yürürlüğe giren Çin Şirketler Hukuku, bu ihtiyacın ilk ürünüdür. Bunu takiben 2005 Yılı’nda hazırlanan yeni şirketler hukuku ise üç temel prensip üzerine dayandırılmıştır:

1. Etkili bir kontrol mekanizması oluşturmak
2. Ticaret sistemindeki yapısal eksikleri gidermek
3. Yabancı hissedarları ve yatırımcıları korumak

Böylece, Çin’in küresel sisteme adaptasyonunu sağlayan etkili bir yasal zemin oluşturulmuştur. Bunlara ek olarak, 11.11.2001’de Dünya Ticaret Örgütü’ne kabul edilen Çin Halk Cumhuriyeti, uluslararası alanda da ticari bir aktör haline gelmiştir. Bu sebeplerden dolayı, Çin Ticaret Hukuku’nu yetersiz olarak tanımlamak önyargılı bir davranıştır.

Dünyaca ünlü bir kahve markası olan “Starbucks Corporation” adlı firmanın, Çin’de yerel bir şirkete karşı kazanmış olduğu hukuki zafer de; Çin yasalarının yabancı şirketleri marka tescili kapsamında eşit şekilde koruduğunun açık bir göstergesidir. Davanın içeriğine göre, 1999 Yılı’nda Çinli yerel bir firma, “Starbucks” markasının Çince tercümesi olan “Xing Ba Ke” ismini kendi adına tescil ettirir ve “Shanghai Xing Ba Ke Coffe Shop Ltd.” adlı bir şirketi 2000 Yılı’nda faaliyete geçirir. Ancak aynı sene Çin Pazarına girmeye karar veren gerçek Starbucks Firması, isim hakkının başka bir şirket tarafından tescil edildiğini fark eder ve duruma yasal platformda itiraz eder. 2003’de Şangay 2.Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından Amerikan şirketi haklı bulunur ve uluslararası bir marka olan “Starbucks” ismi Amerikan şirketi adına tescil edilir. Duruma itiraz eden Çinli firma, dosyayı Çin Halk Cumhuriyeti Yargıtay’ına taşır. 2007 Yılı’nda sonuçlanan dava sonrasında, Çinli firma 500.000 RMB (79.136 USD) tazminata mahkûm olur ve isim hakkı gerçek Starbucks Co.’ya iade edilir.

Yukarıda belirttiğim örnekteki gibi, Çin’de karşılaşabilecek ticari ve hukuki problemler Çin’in yapısal eksikliklerinden değil; yabancı şirketlerin hatalı stratejilerinden kaynaklanmaktadır. Etkili ve uygun bir danışmanlık hizmetiyle Çin’de her tip sorunu çözmek mümkündür. Uygulamalar sırasında süreç uzun sürse de, Çin yatırımlarınızı gerçekleştirmek için elverişli bir ülkedir. Ancak marka tescili, hukuki bağlamda yapılması gereken önemli bir yasal işlemdir.

Türkiye olarak 2023 yılında 500 milyar dolar ihracat hedefimiz var. Hedef 2023 ihracat raporuna, Çin penceresinden baktığımızda bir takım tutarsızlıkları söz konusu. Bu tutarsızlıkları ele alarak, bazı noktalara dikkat çekmek istiyorum.

Hedef 2023: 500 Milyar Dolar İhracat Strateji Raporu

Öncelikle tutarsızlıklara geçmeden önce sizlere raporu biraz anlatayım, zaten rapor 344 sayfa, bunun yüzden fazla sayfası raporun nasıl yazıldığını, nasıl oluştuğunu anlatıyor. Sektör temsilcilerini topladık, çalıştay yaptık, gibi gibi. Eleştirmiyorum, sadece ileride yazacaklarımı anlamanızı kolaylaştırsın diye söylüyorum. Birde bu genel hatlarıyla hazırlanan rapor, bunun haricinde ihracat yaptığımız 24 sektör içinde herbiri ayrı ayrı 150-200 sayfalık raporlar hazırlanmış. Raporu okuduğumuz zaman ciddi bir çalışmanın yapıldığını görüyoruz. Türkiye’de sektör öncülerinden, akademisyenlerden toplanan heyetlerle çalıştaylar yapılıp bir ihracat yol haritası çıkartılmış. Sektör ve ihracat planlamaları, sektörlerin önündeki engeller, bunların aşılması, sektörün dünyadaki durumu gibi çok ciddi bir çalışma.

Rapordaki eksik !

Raporda ben bir bakış açısının eksik olduğunu düşünüyorum, işte bu bakış açısı raporda olmadığından dolayı yazılan raporla gerçek hayattaki ihracat çelişiyor. Raporda diğer ülkelerin pazar durumlarının, sektörlerinin pek incelendiğini düşünmüyorum. Bu inceleme olmadığından ötürü ve raporu hazırlayanların ihraç ülkeleri pazarları hakkında yeterli bilgileri olmadığından dolayı, masa başında yazılan raporla, gerçek ihracat ve sektör temsilcilerinin söylemleri farklılıklar gösteriyor. İşte bu tezimde, Türkiye’nin Çin’e gerçekleştirdiği ihracattan yola çıkarak belgelerle ortaya koyuyorum.

Halı sektörü Çin pazarını neden hedeflemiyor ?

İlk örnek olarak Halı sektörünü alacağım, mesela Çin’e olan halı ihracatımız her sene %100′ün üzerinde artış gösteriyor. Peki bunca talebin olduğu pazar, hedef pazar olarak neden rapora girmez ? Bu pazarda tanıtım faaliyetleri yapılarak o talebi neden daha yukarılara çekmek istemeyiz ? Sizlere Çin’e olan Halı ihracatı rakamlarımızı vereyim. Halıcıların 2009 yılında Çin’e yaptığı ihracat, 3.389.460 USD, bu ihracat 2010 yılında %111 büyüyerek 7.172.458 USD oluyor. 2011 yılında bir önceki yıla göre %167 büyüyerek 19.162.738 USD oluyor. Yani her yıl yüzde yüzden fazla büyüyen bir pazar hedef pazar kriteri taşımıyor.

Su ürünlerindeki tezatlık

Yine Hedef 2023 ihracat raporumuzda Su ürünlerinde Çin’i hedeflemiyoruz. Yani dünyanın en büyük su ürünleri pazarına biz ihracat yapmayı hedeflemiyoruz. Dünyanın en büyük su ürünleri pazarının ithalatından binde bir pay dahi almıyoruz. Çin su ürünleri pazarı hakkında yazmış olduğum yazıyı okuyun lütfen. İşin başka bir boyutu, Hedef 2023 raporunda Su ürünleri Çin pazarını hedeflemezken, Su Ürünleri Tanıtım Grubu (STG) Çin’i hedefliyor. Su Ürünleri Tanıtım Grubu, 2011 yılının Eylül ayında Hong Kong’da, Kasım ayında da Qingdao’da Çin’in en büyük su ürünleri fuarına katıldı ve fuar sonrası açıklamaları lütfen okuyun.

STG Başkanı Melih İşliel, Çin’de 200 milyon alım gücü yüksek müşteri kitlesi olduğunu, bu kitleye Türk levreği, çipurası ve alabalığı yedirmek istediklerini belirtti.

Hani sektör temsilcileri ile birlikte bu çalıştaylar yapılmamışmıydı ? Soruyu ters şekilde de sorabiliriz, Su ürünlerinde Çin hedef pazar değilse, neden Çin’de tanıtım faaliyeti yapıyoruz. Haa bu arada ilginç bir tesadüf daha, Su ürünleri ve haycancılık mamüllerinin Çin’e olan ihracatı da bir önceki yıla nazaran 2011 yılında %133 büyüdü ! Ne kadarını su ürünleri, ne kadarını diğer hayvansal ürünler oluşturuyor bilmiyoruz.

Bilginiz açısından yazayım, Çin’e ihracatı hedeflemediğimiz diğer sektörlerin Çin’e ihracatlarındaki durum; Ağaç ve Orman ürünleri 2011 yılında %36, Elektrik – Elektronik %30, Çimento ve Toprak ürünleri %35, Yaş Sebze Meyve %100.000 (!) büyüdü.

Umudumuz başkanın son cümlesi

Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Sayın Mehmet Büyükekşi, ilgili raporun başında kalın puntoyla yazmış olduğu bir anektodu var.

Bu çalışma kesinlikle statik bir çalışma değildir. Proje kapsamında kurulan TİM Strateji ofisi tarafından revize edilerek canlı tutulacaktır.

Umarım çalışmanın revizeleri yapılırken ülke potansiyelleri ve ülkelerin mevcut durumlarını da kapsayacak geniş bir çalışma olur. Bu arada 500 milyar hedefine inanan ve onun gerçekleşmesi için çalışan biriyim. Sadece ihracat strateji raporu hazırlanırken, malları satmayı planladığımız ülkelerin penceresinden neden olaya ciddi şekilde bakılmamış ona dikkat çekmek istedim.

1979 Yılından itibaren gerçekleşmeye başlayan sosyal ve ekonomik reformlarla beraber; Çin hükümeti sosyal güvenlik sistemini de yeniden yapılandırmaya başlamıştır. Bu kapsamda yapılan araştırmalara göre, 2002 ile 2006 yılları arasında Çin Medikal Pazarının 15,1% büyüyerek 123 milyar $ seviyelerine ulaştığı tespit edilmiştir.

Bu gelişime sebep olan en önemli etkenlerden bir tanesi de Çin’in yaşlanan nüfus oranıdır. 2008’de yapılan sayımda, Çin nüfusunun 7,9%’nu teşkil eden 106 milyonu aşkın bir kitlenin, 65 yaş üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Sağlık otoritelerinin öngörüleri ise, 2050 Yılında bu kitlenin 150% artarak 266 milyon seviyelerine ulaşacağı ve nüfusun 16,4%‘nü oluşturacağı yönündedir.  Çin’deki bu demografik dağılıma paralel olarak, sosyal sağlık hizmetlerine de talep artmaktadır. Bu kapsamda Çin Sağlık Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan sağlık reformu, beş temel prensip üzerine kurulmuştur;

1. Kentsel ve Kırsal nüfusun 90%’ını kapsayacak yeni bir sosyal sigorta sistemi oluşturmak.
2. Hastaların ilaç ihtiyaçlarını karşılamak için Çin’de yaygın ve etkin bir ağ oluşturmak.
3. Sağlık hizmetlerini daha etkin bir yapı haline getirmek.
4. Kırsal ve Kentsel bölgeler arasındaki eşitsizliği dengelemek.
5. Devlet hastanelerinin sayısını ve kapasitesini artırmak.

Çin Sağlık Bakanı,  Gao Qiang’de bu konu ile ilgili görüşlerini şu şekilde ifade etmiştir: “Sağlık Hizmetleri ve Çin de mevcut olan sağlık sigorta sistemi, halkın ihtiyaçlarını tam olarak karşılayamamaktadır. Ancak sağlık sisteminin iyileşmesi devletin olduğu kadar özel sektörün de görevidir.” Bu sebepten ötürü, 2005 Yılı’nda Çin Hükümeti tarafından yapılan yeni düzenlemeyle beraber, özel sigorta şirketlerinin Çin pazarına girişlerine izin verilmiştir. Çin Ticaret Odası’nın 2007’de açıklamış olduğu verilere göre, Çin’de 150 milyonun üzerinde insan, 103 özel sigorta şirketi tarafından sigortalanmıştır.  Yetkililer bu gelişmeyi, Çinlilerin artan gelir düzeyine bağlamaktadır. Ancak, halkın sağlık konularında bilinçlenmesi de kayda değer bir etkendir.  Özellikle Shanghai ve Beijing gibi kentsel nüfusun yoğun olduğu bölgelerde, özel sağlık sigortalarına olan yoğun talep, sağlık bilincinin eğitim seviyesi ile doğru orantılı olduğunun açık bir göstergesidir. 

Çin’de 1979’den itibaren gerçekleşen ekonomik reformlarla beraber,  Çin halkının gelir seviyesinde büyük bir artış gerçekleşmiştir. Özellikle 2000 ile 2006 Yılları arasında yapılan araştırmaya göre, kentlerde çalışanların geliri 87,2%; kırsal kesimde çalışanların geliri ise 74% oranında artmıştır. İstatistikler 2020’de, 700 milyon Çinli’nin orta düzey gelir seviyesine ulaşacağını işaret etmektedir.  Çin’de yaşayan diğer önemli bir sınıf ise, lüks tüketim yapabilen elit kitledir. 2009 verilerine göre, Çin lüks pazarında 250 milyon insanın, 8,5 milyar $ seviyesinde harcama yaptığı kaydedilmiştir. Bu da dünya lüks tüketiminin 25%’ine tekabül etmektedir. Diğer bir değişle, Çin devasa nüfus gücüyle tüketim gerçekleştiren önemli bir pazardır. Bu tüketimin büyük bir kısmı ise, 40-45 yaş arasında bulunan Çinli elitlerden oluşmaktadır.

Çin’de Medikal Turizmin Geleceği

2010 Yılı’nda yapılan bir araştırmada, Çinlilerin harcama yaptığı en önemli sektörlerden bir tanesinin sağlık hizmetleri olduğu tespit edilmiştir. Yetkililer bu gelişmenin devlet hastanelerinin yetersizliğinden kaynaklandığını belirtmektedir. Özellikle de Çinli elitlerin sağlık hizmetleri konusunda ayrıcalıklı olma isteği, medikal turizmi gibi alternatif seçeneklerin oluşmasına neden olmuştur. Bu kapsamda yapılan anketler, Çinli hastaların medikal turizmini cazip bulmalarını üç ana sebebe dayandırmaktadır:

1. Yabancı ülkelerdeki tedavinin profesyonelliği,
2. Çin’de tedavi için uzun süre beklemeleri,
3. Yurtdışındaki tedavinin, Çin’deki özel hastanelere kıyasla daha ucuz olması.

Bu sebeplerden dolayı, Çinli zengin hastalar medikal turizmini alternatif bir tedavi seçeneği olarak değerlendirmektedir. Özellikle, Çin’deki sigorta şirketlerinin de müşterilerine farklı sağlık poliçeleri sunma isteği, medikal turizmin popülerliğini arttırmıştır. İstatistiklere göre, Çin’de 250 milyonun üzerinde insan bu ayrıcalıklı hizmetten yararlanabilecek gelir seviyesine sahiptir. Bu da Türkiye gibi sağlık yatırımlarının bulunduğu ülkelere, büyük bir müşteri potansiyeli sunmaktadır.                      

Referanslar:

- National Bureau of Statistics of China (NBSC)
- Ministry of Labor and Social Security (MOLSS)
- China Ministry of Health (MOH)
- China Chamber of Commerce (CCC)

Çin’e olan ihracatımız 2010 yılında 2 milyar dolar sınırını geçerken, 2011 yılında 2,5 milyar dolar oldu. Çin’e olan ihracatımız 2010 yılında bir önceki yıla göre %43,2 oranında büyürken, 2011 yılında bir önceki yıla göre %10,4 oranında artış gösterdi.

Çin’e olan ihracatımıza genel bakış

- Çin’e olan ihracatımızın büyüme hızında bir önceki yıla nazaran düşüş söz konusu, 2010 yılında %43,2 oranında artan ihracatımız, 2011 yılındaki büyüme hızı %10,4 oranında kaldı.

- 2011 yılında Çin’e ilk defa, Gemi ve Yat sektöründe ihracat gerçekleştirildi. Bu sayede Çin’e yaptığımız ihracatımızdaki sektör sayısıda 24′e çıkmış oldu. 

- 2010 yılında ciddi düşüş gösteren tütün sektöründe 2011 yılında tekrardan hareketlenme yaşandı.

- Çin’e olan ihracatımızda başı çeken Maden ve Metaller sektörü, bir önceki yıla göre hafif düşme gösterdi.

- 2010 yılında Çin’e olan ihracatımızın %67,4 ünü Maden ve Metaller sektörü oluştururken, 2011 yılında bu oran %60,1′e geriledi.

- 2011 yılında hızlı büyüme gösteren ve dikkat çeken sektörler; Çimento ve toprak ürünleri, Deri ve deri mamülleri, Elektrik – Elektronik, Gemi ve Yat, Halı, Hazır giyim ve Konfeksiyon, Hububat, Bakliyat, Yağlı tohumlar ve mamülleri, Kimyevi maddeler ve mamülleri, Kuru meyve ve mamülleri, Makine ve aksamları, Meyve sebze mamülleri, Su ürünleri ve hayvancılık mamülleri, Tekstil ve hammaddeleri, Tütün, Yaş meyve ve sebze, Zeytin ve Zeytinyağı.

- 2011 yılında bir önceki yıla göre %84,5 düşüş gösteren Değerli Maden ve Mücevherat sektörümüz, Çin’e olan ihracatımızda en hızlı düşüş gösteren sektör oldu.

2010 yılı Çin’e olan ihracatımızı değerlendirdiğim yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz…

Yukarıdaki veriler Türkiye İhracatçılar Meclisi‘nden alınmıştır