Çin e-ticaret pazarından aslan payını C2C siteler alıyor, buna nazaran B2C pazarının büyüme oranı, 2009 yılında C2C pazarını geçti. Çin B2B pazarının en büyük oyuncuları.

Çin B2C pazarının en büyük oyuncusu 360buy.com

Çin B2C pazarının en büyük oyuncusu, B2C pazarının %28,7′sini elinde tutuyor. 2010 Aralık sonunda, 6 yatırımcı tarafından 500 milyon dolar yatırım aldı, yatırımcılarından birisi de dünyanın en büyük perakendecisi Wal-Mart.

Site elektronik, beyaz eşya, bilgisayar ve aksesuarları konusunda dikkat çekiyor, genelde Çinliler’de bu konularda bu siteden alışveriş yapıyor. Bunun yanısıra sitede, mutfak malzemeleri, giyim, mobilya, kozmetik, saat ve mücevherat, bebek ürünleri, yiyecek içecek, spor malzemeleri, sağlık ve güzellik ürünleri de satılıyor.

Joyo Amazon 

Eski ismi Zhouyue, Amazon’un satın almasından sonra Joyo Amazon olarak biliniyor. Önceden sadece kitap satıyordu, şuan kitabın yanı sıra elektronik, ev aletleri, mutfak ürünleri, sağlık ve güzellik ürünleri, bebek ürünleri, spor ürünleri, saat ve mücevherat, giyim ve ayakkabı da satıyorlar. Bazen Dang Dang ile rekabete girip kargo ücreti almıyorlar, sakız almış olsanız bile !  Pazar payı, %15,3.

Sahte kitapçı Dang Dang

1999 yılında bir karı koca tarafından kurulmuş ve zamanında kitap satışında Çin’de bir numarayken, tüketicilerine yollamış olduğu sahte kitaplar dolayısıyla çok şikayet almış ve ciddi Pazar payı kaybetmiş. Amazon’un Zhouyue’yi almasından sonra da Pazar liderliğini kaybetmiş. Önceden sadece kitap satılan sitede kitabın yanı sıra, elektronik, sağlık ve güzellik ürünleri, giyim, bebek ürünleri ve bakkaliye ürünleri de satılıyor. Pazar payı %12,3.

4. Newegg / www.newegg.com.cn : Odaklandığı ürünler elektronik ve bilgisayar malzemeleri. Ayrıca, sağlık ve güzellik ürünleri, bebek ürünleri, ev aletleri, giyim ve ayakkabı, gıda, sağlık ve güzellik, spor malzemeleri, ev mobilyaları, oyuncak ve kırtasiye ürünleride satmakta.

5. Vancl / www.vancl.com : Kendi markası altında, giyim, ayakkabı ve ev eşyaları satmakta.

6. Redbaby / www.redbaby.com.cn : Firmanın odaklandığı alan bebek ürünleri. Ayrıca, kozmetik, gıda, ev mobilyaları, ev aletleri, spor malzemeleri, sağlık ve güzellik ürünleri ve elektronik.

7. M18: /www.m18.com : Odak noktası giyim. Ayrıca, sağlık ve güzellik ürünleri, ev eşyaları, bebek ürünleri, iç çamaşırı, aksesuarlar ve kekler !

8. Icson / www.icson.com : Odaklandığı ürünler, bilgisayar ve bilgisayar aksesuarları, elektronik, ev eşyaları. Ayrıca otomobil aksesuarları, giyim ve ayakkabı.

9. 51mdq / www.51mdq.com : Elektronik ev aletleri.

10. Menglu / www.menglu.com : Odak noktası, iç çamaşırı ve bayan giyim. Ayrıca, erkek giyim, çanta ve aksesuarda satıyor.

Çin’in en büyük gruplarından aynı zamanda Forbes 500’de de yer alan COFCO’da online perakendeye inanlar büyük şirketlerden. Womai.com ile internet üzerinden gıda ve içecek satışı yapıyor. Çin pazarında yabancılarda önemli bir müşteri kitlesi, sadece onlara hizmet eden yabancı sitelerde bulunuyor.

Dünyaca ünlü e-ticaret şirketi Ebay, Çin pazarına da C2C modelini getiren ilk işletmelerden biriydi, 2002′de pazara girdiğinde pazar payı %80′lerden daha fazlaydı. Ebay’den sonra pazara giren Taobao, uyguladığı strateji ile Ebay’i pazardan sildi.

Çin, C2C ve B2C pazarlarındaki rekabeti incelediğim yazım, Türkiye’nin internet sektörünün önde gelen bloglarından,  Webrazzi’de “Çin’de Uzakdoğu Usulü E-Ticaret Rekabeti” başlığı ile yayınlandı.  Çin pazarında e-ticaret üzerine bir girişim yapmayı düşünüyorsanız Webrazzi’de yazmış olduğum yazıları okumanızı tavsiye ederim. O yazılarda pazarı istatistiksel rakamlarla ele aldım. Bu yazıda ise Taobao’nın Ebay’i pazardan nasıl sildiğini ve Çin pazarına girişte doğru bilinen bazı yanlışlara dikkat çekeceğim.

Taobao, Ebay’i pazardan nasıl sildi ?

Ebay Çin pazarına 2002 yılında girdi, pazar payı %80 lerden daha fazlaydı, şirket Amerika’da olduğu gibi platformundaki satıcılardan komisyon alan modeliyle Çin pazarında iş yapıyordu. Çin’deki en büyük internet gruplarından Alibaba Grubuna bağlı C2C sitesi Taobao, ebay’in aksine satıcılardan komisyon almayan, Taobao’daki standart dükkanlardan da para almayan bir strateji izledi.

Taobao’da Baidu gibi, Çinlilerin milliyetçi duygularına hitap etti, kendilerini bir Çinli marka olarak lanse etti, Çinli kullanıcılarla güçlü iletişim kurarak, dil, kültür ve yerel bilgi gibi avantajlarını daha iyi kullanarak pazarda kabul gördü. Taobao pazara sonradan girmesine rağmen, 2010 yılın ilk yarısında Taobao’nın pazar payı %84,7′yi buldu (Taobao’nun 2009 pazar payı %82,5 du).

Ebay, Taobao’nın bu atağı karşısında, Tom Online ile ortak olarak EachNet’i kurdu, 2006 yılında ebay.com.cn’in fişini çekmek zorunda kaldı. EachNet, 2009 yılında Çin C2C pazarından %7 pay alıyordu, 2008′de ise %8 pay alıyordu. Pazarın bir diğer önemli oyuncusu ise, Çinlilerin msn’i olarak bilinen QQ’nun sahip olduğu PaiPai, PaiPai’in pazar payıda 2009 yılında %10,1′di.

Taobao nasıl para kazanıyor ?

Taobao’nun en büyük gelir kalemini Çin’in paypal’i olarak bilinen Alipay oluşturuyor. Alipay Çin’de yapılan internetten alışverişlerinin büyük çoğunluğunda (%50,03) ödeme sistemi olarak kullanılıyor. Alipay’in günlük işlem hacmi 2 milyar RMB (298 milyon USD). Alipay’in Alibaba ve Taobao dışında da 460.000 firmaya da hizmet veriyor. Alibaba’nın CEO su Alipay’in günlük işlem hacmi 1.2 milyar RMB’ye ulaşınca ofisin etrafında sadece şortuyla koşmuştu !

Taobao bunun dışında, sitedeki reklamlar, özel mağazalar, sezonluk yapmış oldukları özel sayfalarda satıcıların ürünlerinin yer alması, Çin genelinde dağıtılan Taobao dergisi gibi genelde reklam alanlarından para kazanıyor. Taobao’nun 2009 yılı sonu itibarıyla 170 milyon kayıtlı kullanıcısı bulunuyordu.

Çinlileri bir kalıba koymayın !

Çin pazarına girişte en önemli nokta pazarı ve Çinlileri iyi anlamak. Çin’e girişte Çinlilerin genel özelliklerini baz alan firmalar, bunu yaşadıkları hayal kırıklığı ile anlıyorlar. Çin’de unutulmaması ve göz ardı edilmemesi gereken bir gerçek var. Çin, yüz ölçümü olarak Avrupa’nın 1,5 katı, nüfus olarak da iki katından fazla, bünyesinde birçok milletten insanı barındırıyor. Bölgesel olarak birçok doğrunun aslında yanlış olduğu ya bölgesel analizlerde ya da hayal kırıklıklarında anlaşılıyor.

İnternet sektöründe, milliyetçi duyguları kullanarak, tüketicilerle iyi iletişim kuran yerel firmalar rekabeti kazanırken, başka sektörde milliyetçi duygular pek işe yaramıyor, Çinliler milliyetçidir ya da yabancı hayranıdır gibi kalıplara Çinlileri asla koymamalısınız. Örneğin; ithal gıda malları Çin’de önem kazanıyor, Çinliler bu alanda yabancılara daha fazla güveniyor. Lüks ürün pazarıda hızlı gelişiyor, Çin lüks markalar genelde Çin objeli ürünlerde fark yaratmaya çalışıyorlar; çay, ipek, yeşim taşı v.s. Çin’de iş yapmak istiyorsanız Çinlileri bir kalıba koymadan bölgesel olarak analiz etmenizde de fayda var. Pazara giriş stratejinizin yanında, sektörünüze bağlı olarak bölgesel olarak rekabet stratejinizinden olması sizleri pazarda başarılı kılacaktır.

Çinlileri bir kalıba koymayan, pazara objektif bakabilen, yerel ve yabancı danışmanlarla çalışmanızda fayda vardır. Yerel danışmanlar hükümet bazında bazı bilgilere çok kolay ulaşabilirken, yabancı danışmanlar sizleri daha iyi anlar ve objektif olarak pazarı değerlendirirler.

Çin’e mal satmak isteyen, Çin’i fırsata çevirmek isteyen firmalarımızın, Çin’de daha ucuz ve etkili pazarlama yapmaları için, Çin’de sosyal medya kullanımını önemseyeceklerini düşünüyorum. Bu yüzden sizlerle Çin’deki sosyal medya verilerini paylaşıyorum.

Çin’de yaklaşık 400 milyon internet kullanıcısı var

Çin’de yaklaşık 400 milyon interne kullanıcısı bulunuyor, yabancı ülkelerde yaşayan Çinliler bu rakamın içine dahil değil. Google araştırmalarına göre 2008 yılı Çin nüfusu 1,325,639,982 kişi bunların %22,5 u aktif kullanıcılar. Çin internet kullanıcı sayısı, 2006-2007 yılları arasında %5,5, 2007-2008 yılları arasında ise %6,5 büyümüştür. Bu büyüme oranlarından tahminen yola çıkarak 2010 yılında Çin nüfusunun %34,5 i aktif internet kullanıcısı olacaktır.

2010 yılı Çin’de internet kullanımı

Çin nüfusunun yıllık 7-8 milyon civarında artıyor, ama bu artışı kafa karıştırmamak adına gelecek hesaplarımızda kullanmayacağım. 1,325,639,982*%34,5= 457,345,793 2010 yılı aktif internet kullanıcısı sayısı. Önümüzdeki büyüme rakamlarını alıp 2015 yılına baktığımızda, 2015 yılında Çin’de 921,319,787 kişi oluyor.

Aktif internet kullananların %92 si sosyal medya kullanıyor

2010 yılında; 420,758,129 kişi sosyal medya kullanıcısı,

2015 yılında; 847,614,204 kişi sosyal medya kullanıcısı olacağını gösteriyor.

Her sosyal medya kullanıcısı 2.78 sosyal medya hesabı bulunuyor

2010 yılında; 1,169797,598 sosyal medya hesabı,

2015 yılında; 2,356,367,487 sosyal medya hesabı olacağı anlamına geliyor.

Aktif internet kullanıcılarının %50 sinin bir blogu var

2010 yılında Çin’deki bloggerların sayısı, 228,672,896 kişi

2015 yılında Çin’deki bloggerların sayısı, 460,659,893 kişi oluyor.

Büyük düşünen firmalarımıza büyük rakamları verdik, Çin’e girerken kimsenin ilk aşamada sosyal medya düşündüğü yok ama belki ilerideki aşamalarda okuma ihtiyacı duyarsınız.

Dünya Google’ın Çin’e çektiği resti konuşuyor, Google artık Çin’de porno filitresi uygulamayacak, bunu da isterse Çin bizi kapatsın diye dünya’ya duyuruyorlar. Peki Google Çin pazarından ne kadar pay alıyor ki artistik yapıyor !

Kasım ya da Aralık ayında, China International Business dergisinde bir makale yayınlandı. Baidu’nun Google’ı Çin pazarından nasıl sildiğinin gösteren bu makalede Google’ın Çin pazarından aldığı payın %10 olduğu yazıyordu. Ülkenin bir numarası Baidu ise arama pazarının %80 ini kontrol ediyordu. Yani o diğer ülkelerde kral olarak bildiğiniz Google, Çin’de kral değil, pazardan da %10 pay alıyor.

Bundan 10 yıl önce Baidu Çin pazarına girdiğinde arama sektörü Google ve Yahoo ya aitti, kurulduğunun üçüncü senesi %30 luk paya sahip olan Baidu, 2005 yılında %60 lık paya ulaşmıştı. Şimdi ise %80 lik pazar payıyla pazarın tek lideri.

Peki neydi Baidu’yu Çin pazarında lider yapan, Baidu’nun başarısı Çinlileri anlama ve yerelleşmeye dayanıyor. Siz 38 farklı yolla “Ben” deseniz de, biz sizi anlıyoruz diyor. Bırakın siz pinyin(latin harfleri) yazsanız da biz Çince karakterleri önünüze koyuyoruz, çünkü bizde Çinliyiz diyorlar.

Google’ın Çin’deki müdürü geçtiğimiz yıl Google’dan ayrılınca Çinliler Google için artık pazarda tutunması zor diyorlardı. 2009 un sonlarına doğru Google metro içlerini komple giydirmekten tutun da gazetelere kadar reklam vermeye başladı. Yazıda kullandığım fotoğraflar, her gün milyonlarca insanın eline ücretsiz olarak geçen metro gazetelerindeki Google reklamları.

Baidu, artık Google Adwords gibi reklam servisi vereceğini, reklam servisinde düzenlemeye gideceğini duyurması da, Google’ın artık Çin’deki reklam pastasından da silinmesi anlamına geliyordu ki, Google Erkeklik Yaptı !

Belki Google, Baidu ile rekabet edebilmek için porno aramalarındaki sansürü kaldırmış da olabilir !

Alibaba.com’un patronu Shao Xiaofeng, 5 yıl önce öyle bir söz söyledi ki, 5 yıl sonra şirketin etrafında iç çamaşırlarıyla koşmak zorunda kaldı, hemde bu soğuk havada.

Patronu memnun etmek her zaman iyi bir şey mi ? Yada patron olsanız siz kendinize bu tarz hedefler belirler misiniz ?

Alipay, Çin’in Paypal gibi ödeme servisi, Alibaba şirket grubunun bir parçası. Şirket patronu Shao Xiaofeng, bundan beş yıl önce bir hedef belirledi, Alipay’in işlem hacmi günlük 1,2 milyar RMB (176 milyon $) olduğunda, şirketin Hangzhou’daki ofisinin etrafında iç çamaşırlarıyla koşacaktı.

5 yıl sonra Alipay bu hedefe ulaştı, Alibaba’nın patronu sözünde durdu ve şirketin etrafında, iç çamaşırlarıyla koştu. Bir sonraki hedefe ulaşınca  ne yapacaksınız sorusunu ise Shao Xiaofeng gülerek yanıtlamadı. Fotoğraf ise patronun koşudan önceki hali.